برای دندانپزشکانی که سالها مسیر آمریکا را چیده بودند، اول ژانویه ۲۰۲۶ تاریخ تلخی بود: فرمان ریاستجمهوری ۱۰۹۹۸ صدور ویزاهای F-1 (دانشجویی)، J-1 (تبادلی) و H-1B (کاری) را برای شهروندان ایرانی بهطور کامل به حالت تعلیق درآورد. این یعنی ستون فقرات مسیر کلاسیک — پذیرش IDP با ویزای دانشجویی، رزیدنسی با J-1، کار با H-1B — فعلاً برای دارندگان گذرنامه ایرانی بدون اقامت آمریکا قطع است.
این مقاله احساسات را کنار میگذارد و سه پرسش عملی را پاسخ میدهد: چه کسانی مستثنا هستند؟ چه چیزهایی هنوز ممکن است؟ و برنامه منطقی ۲۰۲۶ چیست؟
چه کسانی از فرمان مستثنا هستند؟
مهمترین استثنا روشن است: دارندگان گرینکارت (اقامت دائم آمریکا) مشمول این فرمان نیستند؛ شهروندان آمریکا و دارندگان تابعیت دوگانه با گذرنامه دوم نیز خارج از دایره فرمان قرار میگیرند. اگر شما یا همسرتان گرینکارت دارید، مسیر IDP و رزیدنسی همچنان باز است — و اتفاقاً رقابت برای شما کمی سبکتر هم شده است.
در کنار فرمان، یادداشت سیاستی USCIS (PM-602-0194) رسیدگی به پروندههای مهاجرتی متقاضیان ایرانی را در عمل با توقف نامحدود روبهرو کرده است؛ نشانهای که محدودیت فقط در سفارتها نیست و لایه اداری را هم درگیر کرده است. و در پسزمینه، کارزار تحریمی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ (بیش از هزار فهرستشدن جدید در OFAC) فضای بانکی و پرداخت را هم برای پروندههای ایرانی حساستر کرده — موضوعی که در راهنمای انتقال پول بازش کردهایم.
چه چیزهایی هنوز ممکن است؟
نکتهای که در فضای ناامیدی گم میشود: فرمان ۱۰۹۹۸ صدور ویزا را معلق کرده، نه اعتبار مدارک و آزمونها را. چهار چیز همچنان در دسترس شماست:
آزمون INBDE. در دبی، استانبول، ایروان و چند مرکز دیگر برگزار میشود و قبولی آن منقضی نمیشود. پروندهای که امروز با INBDE قوی شود، روز بازشدن درها جلوتر از صف است. راهنمای کامل را در مقاله INBDE ببینید.
ارزشیابی مدرک (ECE) و تکمیل مدارک. زنجیره تأیید مدارک در ایران و ارسال به مؤسسات ارزشیابی، به ویزا ربطی ندارد و زمانبر است؛ انجامش در دوره انتظار، هزینه فرصت را کم میکند. چکلیست کامل را ببینید.
مسیر گرینکارت مستقل از کارفرما — EB-2 NIW. ویزای مهاجرتی EB-2 با معافیت منافع ملی برای متقاضیانی با پرونده علمی-حرفهای قوی (پژوهش، مقاله، سابقه برجسته) طراحی شده است. واقعبینانه باشیم: یادداشت USCIS رسیدگی پروندههای ایرانی را عملاً متوقف کرده و NIW راهحل فوری نیست؛ اما برای پروندههای قوی، گزینهای است که برخی خانوادهها برای افق چندساله روی میز نگه میدارند. خویشاوند پرتوقعتر آن، EB-1A (توانایی استثنایی)، فقط برای رزومههای واقعاً برجسته معناست؛ و مسیرهای شرکتی مانند L-1 به ساختار شغلی خاص نیاز دارند که بهندرت با کار بالینی جور است.
ساختن پرونده از مسیر کشور سوم. بخشی از همکاران، مسیر آمریکا را از موضع اقامت کشور دیگری (کانادا، استرالیا، اروپا) دنبال میکنند: گذرنامه یا اقامت معتبر دوم، هم گزینههای ویزایی آینده را باز میکند، هم پرونده NIW را — با سابقه بینالمللی — قویتر.
برنامه منطقی ۲۰۲۶: دو مسیر موازی
الگویی که در میان دندانپزشکان ایرانی موفق این دوره میبینیم، «توقف کامل» یا «انتظار منفعل» نیست؛ دو مسیر موازی است:
مسیر اول — مقصد فعال. کشوری که امروز در آن آزمون میدهید و پروانه میگیرید. استرالیا (پذیرش ترجمه رسمی ایرانی، هزینه پایینتر، آزمونها در دبی و استانبول)، کانادا (شروع آزمونهای NDEB از ایران بدون نیاز به اقامت) و انگلیس (مسیر ORE با ظرفیت تازهنفس از ۲۰۲۶) سه گزینه اصلیاند. مقایسه کامل را در راهنمای انتخاب کشور بخوانید.
مسیر دوم — آمریکای آماده. INBDE، ارزشیابی مدرک و رزومه آکادمیک را در پسزمینه کامل نگه میدارید. فرمانهای مهاجرتی در تاریخ آمریکا آمدهاند و رفتهاند؛ کسی تاریخ رفتن این یکی را نمیداند، اما پرونده آماده، تنها چیزی است که در کنترل شماست.
این دو مسیر مکملاند، نه رقیب: قبولی در آزمونهای کانادا یا استرالیا، دانش بالینی شما را برای INBDE هم تازه نگه میدارد؛ درآمد دندانپزشکی در مقصد فعال، هزینه مسیر آمریکا را در آینده تأمین میکند؛ و — مهمتر از همه — خانواده شما زندگیاش را شروع کرده است، بهجای آنکه سالها در «اتاق انتظار آمریکا» بماند.
اگر در میانه مسیر گیر کردهاید
سه وضعیت رایج و پاسخ کوتاه هرکدام: پذیرش IDP دارید اما ویزا ندارید — با برنامه درباره deferral (تعویق پذیرش) مکاتبه کنید؛ بسیاری از برنامهها در ۲۰۲۶ با وضعیت ایرانیان آشنایند. داخل آمریکا با ویزای معتبر هستید — وضعیت شما متفاوت است؛ پیش از هر سفر خروجی با وکیل مهاجرت مشورت کنید، چون خروج ممکن است به معنای بستهشدن در بازگشت باشد. پرونده مهاجرتی در USCIS دارید — توقف رسیدگی به معنای رد نیست؛ پرونده را با وکیل زنده و مستند نگه دارید.
چگونه خبرهای این پرونده را دنبال کنیم — بدون فرسودگی
فضای خبری این موضوع پرنوسان و پراضطراب است؛ سه قاعده برای رصد سالم: منبع را محدود و رسمی کنید — متن فرمانها و یادداشتهای USCIS و اطلاعیه سفارتها، نه اسکرینشاتهای بیتاریخ تلگرامی. به تقویم خودتان گره بزنید، نه به گمانهها — تنها خبری که برنامه شما را عوض میکند، تغییر رسمی وضعیت ویزاهاست؛ باقی، نویز است. هر سه ماه یکبار بازبینی کنید، نه هر روز — پرونده دومسیره شما طوری طراحی شده که به رصد روزانه نیاز نداشته باشد؛ این، بزرگترین مزیت روانیاش است.
و معیار تصمیم برای روز بازشدن درها را از حالا مکتوب کنید: «اگر ویزاها باز شد و من در میانه مسیر مقصد فعال بودم، با چه شرایطی سوییچ میکنم؟» پاسخ این پرسش در آرامش امروز، عاقلانهتر از پاسخ در هیجان آن روز است — برای بیشتر خانوادهها، پاسخ درست «اتمام پروانه مقصد فعال، سپس تصمیم از موضع قدرت» است، نه رهاکردن نیمهراه.
پرسشهای پرتکرار
آیا فرمان تاریخ پایان دارد؟ فرمان بدون تاریخ انقضای مشخص صادر شده و لغو یا تعدیل آن به تصمیم سیاسی واشینگتن بستگی دارد. هر برنامهریزی باید بدون فرض تاریخ مشخص انجام شود.
ویزای توریستی B1/B2 چطور؟ موضوع فرمان ویزاهای دانشجویی و کاری است، اما فضای صدور ویزا برای ایرانیان در عمل بسیار محدود شده است؛ مسیر تحصیل یا کار با ویزای توریستی نه قانونی است و نه عاقلانه.
همسرم گرینکارت دارد؛ من چطور؟ پروندههای خانوادگیِ دارندگان اقامت، مسیر حقوقی خاص خود را دارند که از دایره این مقاله بیرون است — با وکیل مهاجرت آمریکا مشورت کنید؛ اصل کلی این است که استثنای فرمان، حول وضعیت اقامتی خود متقاضی تعریف میشود.
این وضعیت چقدر در تصمیم «کدام کشور» وزن داشته باشد؟ زیاد. در مقایسه پنج مقصد، آمریکا برای ایرانیانِ بدون اقامت، ستون «دسترسی» را از دست داده است — و تا اطلاع ثانوی، رتبهبندی واقعبینانه باید با همین فرض چیده شود.
تصویر کامل و بهروز مسیر آمریکا — از آزمونها تا وضعیت ویزا — را در راهنمای آمریکا دنبال کنید.
